Kwas hialuronowy a toksyna botulinowa – czym się różnią i jak działają?

Toksyna botulinowa i kwas hialuronowy często wrzucane są do jednego worka. Oba kojarzą się z odmładzaniem twarzy i redukcją zmarszczek. Wiele osób traktuje je wręcz zamiennie, a to błąd, który może prowadzić do nietrafionych decyzji o zabiegu. Obie substancje działają zupełnie inaczej, mają różne wskazania i dają odmienne efekty. Żeby wybrać trafnie najpierw warto zrozumieć, czym naprawdę się różnią.

Czym jest botoks i czym jest kwas hialuronowy?

Toksyna botulinowa to neurotoksyna produkowana przez bakterię Clostridium botulinum. Podawana w precyzyjnie dobranych dawkach blokuje przekazywanie impulsu nerwowego między układem nerwowym a mięśniem, powodując jego tymczasowe rozluźnienie. W medycynie estetycznej wykorzystuje się ją do wygładzania zmarszczek mimicznych, ale jej zastosowania są szersze: obejmują leczenie bruksizmu, nadmiernej potliwości czy migreny.

Kwas hialuronowy naturalnie występuje w skórze każdego człowieka i odpowiada za jej nawilżenie oraz elastyczność. Z biegiem lat jego poziom w organizmie spada, skóra traci objętość i pojawiają się zmarszczki. Ten proces mogą przyspieszyć ekspozycja na słońce, stres, nieodpowiednia dieta i palenie tytoniu. W medycynie estetycznej kwas hialuronowy pełni rolę wypełniacza: uzupełnia utracone tkanki, wygładza bruzdy i modeluje kontury twarzy.

Mechanizm działania – co robi botoks, co robi kwas?

Toksyna botulinowa działa na poziomie mięśnia: blokuje przekazywanie impulsu nerwowego, przez co mięsień przestaje się kurczyć. Skóra nad nim wygładza się, bo nie ma już siły, która ją marszczy. Dlatego preparat sprawdza się tam, gdzie zmarszczka powstaje w wyniku ruchu, a nie utraty objętości.

Z kolei kwas hialuronowy działa inaczej. Wstrzykiwany pod skórę lub w głębsze warstwy tkanek, fizycznie wypełnia przestrzeń, która straciła objętość. Dzięki zdolności do wiązania wody natychmiast nawilża okoliczne tkanki i przywraca skórze sprężystość. Mięśnie nie są w to zaangażowane w żaden sposób.

Stąd bierze się podstawowe rozróżnienie, które decyduje o wyborze zabiegu:

Na jakie problemy każdy zabieg?

Preparat toksyny botulinowej sprawdza się wszędzie tam, gdzie zmarszczka powstaje w wyniku ruchu mięśnia. Regularne zabiegi mają też działanie prewencyjne: utrwalając rozluźnienie mięśni, spowalniają proces przekształcania się zmarszczek mimicznych w głębokie bruzdy statyczne.

Zastosowania toksyny botulinowej:

• zmarszczki poziome czoła
• lwia zmarszczka (między brwiami)
• kurze łapki (okolice oczu)
• broda brukowana
• gummy smile (uśmiech dziąsłowy)
• widoczne pasma mięśnia szerokiego szyi
• bruksizm (zgrzytanie zębami i zaciskanie szczęk)
• nadmierna potliwość pach, dłoni i stóp
• migrena
• ostra szczelina odbytu

Z wiekiem poziom kwasu hialuronowego w organizmie gwałtownie spada, a skóra traci sprężystość i objętość. Wypełniacz uzupełnia te braki, jednocześnie stymulując produkcję własnego kolagenu i elastyny, co poprawia jakość skóry długofalowo. Może też minimalizować blizny potrądzikowe.

Zastosowania kwasu hialuronowego:

• bruzdy nosowo-wargowe i inne zmarszczki statyczne
• modelowanie i powiększanie ust
• uwydatnienie kości policzkowych
• odbudowa okolicy brody i żuchwy
• korekcja asymetrii twarzy
• cienie i doły pod oczami
• mezoterapia (nawilżenie i rewitalizacja skóry)
• blizny potrądzikowe

Zobacz metamorfozy

Kiedy warto połączyć oba zabiegi?

Obie substancje działają inaczej, ale to nie znaczy, że się wykluczają. W praktyce pacjenci po 35. roku życia często mierzą się jednocześnie z dwoma problemami: zmarszczkami mimicznymi na czole i wokół oczu oraz utratą objętości w okolicach policzków, bruzd czy ust. Żadna z tych substancji osobno nie zaadresuje obu tych kwestii naraz.

W takich przypadkach możemy zaproponować zabieg łączony. Toksyna botulinowa wygładza zmarszczki mimiczne, kwas hialuronowy przywraca objętość i modeluje kontury. Efekt jest bardziej naturalny niż przy użyciu tylko jednego preparatu, bo każdy problem jest leczony odpowiednią substancją, a nie „na siłę” jedną.

Co trzeba wiedzieć przed zdecydowaniem się na jeden z zabiegów?

Toksyna botulinowa jest znana nie tylko ze swojej spektakularnej skuteczności, ale także i przede wszystkim z bezpieczeństwa. Trzeba jednak pamiętać, że istnieje kilka przeciwskazań do tego zabiegu. Są to: ciąża, karmienie piersią, choroby o podłożu autoimmunologicznym (miastenia), uczulenie na jad owadów błonkoskrzydłych, zakażenie lub stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia.

Podobnie kwas hialuronowy – jest bardzo bezpieczny, ale w pewnych sytuacjach nie należy go stosować. Przykładowo są to: ciąża i karmienie piersią, ale również choroby nowotworowe, zaburzenia pracy tarczycy, alergia na składniki preparatów, problemy z krzepliwością krwi, opryszczka i stany zapalne skóry oraz choroby o podłożu autoimmunologicznym.

Przed każdym zabiegiem przeprowadzamy szczegółowy wywiad. Prosimy o informację o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach, nawet tych wydawanych bez recepty. Część z nich wpływa na krzepliwość krwi i może zwiększać ryzyko siniaków po zabiegu.

Jak długo utrzymują się efekty obu zabiegów?

Efekt obu zabiegów jest tymczasowy, ale czas działania różni się dość wyraźnie. Toksyna botulinowa utrzymuje się od 4 do 6 miesięcy. Kwas hialuronowy działa dłużej: od 6 do 18 miesięcy, w zależności od miejsca podania, indywidualnego metabolizmu i stylu życia pacjenta.

Różni się też moment, w którym efekty stają się widoczne. Po zabiegu z kwasem hialuronowym rezultat widać niemal od razu, choć ostateczny efekt oceniamy po 2–4 tygodniach, gdy preparat w pełni się ustabilizuje. Toksyna botulinowa zaczyna działać po 3–5 dniach, a pełny efekt pojawia się około 14. dnia od zabiegu.

Rekonwalescencja po zabiegach

Oba zabiegi można wykonać w przerwie obiadowej, ponieważ nie wymagają hospitalizacji ani zwolnienia. Kilka zasad warto jednak znać przed wyjściem z gabinetu.

Po podaniu toksyny botulinowej przez pierwsze 4–6 godzin należy pozostać w pozycji pionowej i nie dotykać okolicy wstrzyknięcia. Przez dobę unikamy intensywnego wysiłku fizycznego, sauny i alkoholu. Drobne zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin.

Po zabiegu z kwasem hialuronowym obowiązują podobne zasady: przez 24 godziny unikamy ucisku i masowania okolicy, przez 2–3 dni rezygnujemy z sauny i intensywnego wysiłku. Obrzęk i ewentualne zasinienie (szczególnie przy ustach lub okolicach oczu) są normalną reakcją i mijają w ciągu kilku dni.