Wypadanie włosów (łysienie)

Rzadko zdarza się, by za wypadanie włosów odpowiadał wyłącznie jeden czynnik – najczęściej to wypadkowa kilku przyczyn. Do najczęstszych powodów należą:

• Czynniki hormonalne – zarówno zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy oraz zespół policystycznych jajników – PCOS), jak i nadwrażliwość mieszków włosowych na hormony (a konkretniej na testosteron przekształcany w organizmie w DHT, który może powodować łysienie androgenowe) sprzyja wypadaniu włosów. Podobnie mogą oddziaływać naturalne zmiany hormonalne towarzyszące dojrzewaniu, ciąży czy też menopauzie.
• Niedobory składników odżywczych i witamin – w szczególności anemia (niedobór żelaza), zbyt niski poziom cynku i biotyny, a także innych witamin z grupy B.
• Choroby skóry głowy – na przykład łupież, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, grzybica i innego typu infekcje skóry głowy mogą powodować wzmożone wypadanie włosów, a nawet łysienie.
• Błędy pielęgnacyjne – w szczególności stosowanie nieodpowiednich kosmetyków, częste stylizowanie włosów z użyciem wysokiej temperatury i silnych preparatów utrwalających, ciasne spinanie włosów.
• Czynniki genetyczne – np. tendencja do łysienia androgenowego często bywa przypadłością występującą u wielu osób w rodzinie.
• Silny stres, problemy emocjonalne – silne bodźce psychologiczne oddziałują na wiele aspektów naszego zdrowia – także na włosy, które mogą szybciej przechodzić w fazę spoczynku, a przez to wypadać.

Aby ustalić przyczynę wypadania włosów u konkretnego pacjenta lub pacjentki, niezbędna jest konsultacja trychologiczna, a często również wykonanie specjalistycznych badań.

Wypadanie włosów u kobiet i u mężczyzn

Problem nadmiernej utraty włosów może dotyczyć każdego – bez względu na płeć, ale jego mechanizm i specyfika zazwyczaj różni się w zależności od płci.

U kobiet:

• Istotną przyczyną są czynniki hormonalne – w szczególności zmiany towarzyszące ciąży i menopauzie, ale też zaburzenia hormonalne przy PCOS lub przy chorobach tarczycy.
• Zdarza się łysienie trakcyjne – nasilane z powodu konkretnego sposobu układania włosów.
• Włosy wypadają dość równomiernie – z całej powierzchni głowy.

U mężczyzn:

• Dominuje łysienie androgenowe – czyli spowodowane nadwrażliwością mieszków włosowych na testosteron i objawiające się zakolami oraz cofaniem linii włosów.
• Zdarza się też łysienie na czubku głowy.
• Łysienie może pojawić się nawet u dość młodych mężczyzn.

Jak diagnozujemy przyczynę wypadania włosów?

Pacjent zgłaszający się do naszego centrum medycznego z problemem nadmiernego wypadania włosów zostaje otoczony opieką trychologiczną – podczas pierwszej konsultacji zbierany jest bardzo szczegółowy wywiad, w którym omawiamy z pacjentem objawy, czas trwania problemu, styl życia, choroby, historię medyczną. Podczas konsultacji specjalista wykonuje również badanie skóry głowy (trichoskopię).

Ponadto wykonywane są badania laboratoryjne:

• Morfologia – na jej podstawie można zweryfikować obecność stanów zapalnych i ogólnego osłabienia organizmu.
• Ferrytyna i poziom żelaza – pozwala zdiagnozować ewentualną anemię oraz sprawdzić, czy zapasy żelaza mieszczą się w normie.
• TSH, FT3, FT4 – czyli profil tarczycowy. Pozwala zweryfikować ewentualną nadczynność lub niedoczynność tarczycy.
• Witamina D – jej niski poziom może wywoływać łysienie.
• Poziom hormonów – w szczególności androgenów (przy podejrzeniu łysienia androgenowego) i prolaktyny (jej nadmiar osłabia włosy), a także hormonów płciowych.

W zależności od wyników badań, pacjent może zostać pokierowany na dodatkowe konsultacje specjalistyczne – na przykład do endokrynologa. Jeśli to możliwe, staramy się wyleczyć lub przynajmniej złagodzić przyczynę wypadania włosów.

Leczenie wypadania włosów w Centrum Medycznym Gunarys

Gdy u pacjenta zostanie już ustalona przyczyna wypadania włosów, możliwe jest wdrożenie leczenia – a to może być bardzo różne w zależności od czynnika powodującego problem.

Priorytetem jest wyeliminowanie przyczyny problemu – jeśli to możliwe. Gdy za wypadanie włosów odpowiadają zaburzenia hormonalne, należy unormować poziomy hormonów. Jeśli przyczyną są problemy dermatologiczne, skupiamy się na ich wyleczeniu lub łagodzeniu.

Następnie możemy wdrażać dodatkowe metody:

• Farmakologiczne – najczęściej stosuje się je w odniesieniu do łysienia androgenowego. Stosowane są wówczas np. minoksydyl (rozszerza naczynia krwionośne oraz stymuluje mieszki włosowe) lub finasteryd (blokuje wpływ DHT, czyli przekształconego testosteronu, na mieszki włosowe). Pod kontrolą lekarza można dobrać także suplementy uzupełniające ewentualne niedobory.

• Zabiegowe – to skuteczny sposób na pobudzenie uśpionych cebulek włosowych. Do stosowanych przez nas metod należą: mezoterapia igłowa skóry głowy (indywidualnie dobrane substancje podawane są w głąb skóry głowy) oraz osocze bogatopłytkowe (podczas zabiegu wykorzystywane jest osocze pochodzące z krwi własnej pacjenta, a celem jest poprawa ukrwienia skóry głowy i pobudzenie cebulek włosowych).

Wsparciem dla procesu przywracania włosom gęstości są także metody domowe:

• Poprawa diety – to, co jemy ma bardzo istotny wpływ na kondycję włosów, ponieważ mają one dla organizmu niski priorytet metaboliczny (substancje odżywcze najpierw zasilają ważne narządy, a dopiero później skórę czy włosy). Z tego względu dieta powinna być bardzo bogata w białko, które jest podstawowym budulcem. Jego świetnymi źródłami są: chude mięso, ryby, jaja i warzywa strączkowe. Żelazo sprzyja podziałom komórkowym, a jego niedobór często powoduje wypadanie włosów. Dobrze przyswajalne źródła żelaza to: czerwone mięso, wątróbka, natka pietruszki – najlepiej spożywać te produkty wraz ze źródłami witaminy C, która poprawia przyswajalność tego pierwiastka. Zdrowe tłuszcze (Omega-3), które mają działanie przeciwzapalne. Znajdziesz je w tłustych rybach morskich, orzechach i oleju lnianym. Cynk i miedź – ich niedobór to prosta droga do utraty włosów. Znajdziesz je w: pestkach dyni, owocach morza i kaszy gryczanej. Biotyna i inne witaminy z grupy B – są niezbędne dla kondycji macierzy włosa. Znajdziesz je w żółtku jaj, podrobach, rybach i orzechach.

• Odpowiednia pielęgnacja włosów – to znaczy oparta o kosmetyki dobrane do rzeczywistych potrzeb skóry głowy i włosów. Warto omówić tę kwestię z trychologiem.

Wypadanie włosów to bardzo często sygnał od organizmu – nie ignoruj go. Odwiedź specjalistę, jeśli zauważysz wzmożoną utratę włosów, widoczne przerzedzenia, ogniska łysienia lub inne problemy skórne na głowie (świąd, zmiany skórne, ból).

Umówić się do trychologa lub ewentualnie dermatologa, aby wykonać profesjonalne badanie skóry głowy. Warto też poprosić lekarza rodzinnego o skierowanie na badania laboratoryjne (morfologię, poziom żelaza, hormony tarczycy), aby pogłębić diagnostykę. Samo leczenie musi być dopasowane do przyczyny problemu.

Tak i to rzeczywiście się dzieje – nawet u co trzeciej osoby po ten infekcji dochodzi do łysienia telogenowego (włosy przechodzą zbyt szybko w fazę spoczynku i wypadają), które jednak na szczęście zazwyczaj ma charakter przejściowy.

Nie warto sięgać po suplementy na własną rękę – bez wykonania badań, gdy nie wiadomo, czy to rzeczywiście jakieś niedobory są przyczyną wypadania włosów. Jeśli jednak badania wykażą braki, warto zadbać o zdrową dietę, a w razie potrzeby suplementować biotynę, cynk, miedź, witaminy z grupy B2 oraz witaminę D.

Wypadające włosy nie muszą być wynikiem jakiejkolwiek choroby, ale zdarza się, że towarzyszą np. chorobom tarczycy, PCOS (zespołowi policystycznych jajników), anemii, zaburzeniom autoimmunologicznym, łuszczycy, a nawet depresji.

Zdarza się, że za wypadanie włosów odpowiada niedobór żelaza i ferrytyny albo witaminy D lub witamin z grupy B. Jednak nie można mieć pewności bez wykonania odpowiednich badań z krwi.

W przypadku wypadania włosów powodowanego zespołem policystycznych jajników nadrzędną rolę pełni kontrolowanie samego PCOS pod okiem endokrynologa. Leczenie ma wówczas na celu obniżenie poziomu androgenów, co powinno pomóc w walce z wypadaniem włosów. Ponadto można stosować dodatkowo wcierki (na przykład z minoksydylem) oraz suplementację inozytolem – szczegóły kuracji należy jednak ustalić z lekarzem prowadzącym.