Hemoroidy

Choć bywają kojarzone ze stanem chorobowym, hemoroidy są całkowicie naturalną, fizjologiczną strukturą znajdującą się w kanale odbytu – ich funkcją jest ułatwienie procesu oddawania stolca, a także uszczelnianie odbytu. Problem zaczyna się jednak wówczas, gdy guzki krwawnicze (czyli właśnie hemoroidy) stają się niewydolne, przez co dochodzi do rozwoju choroby hemoroidalnej i towarzyszących jej objawów.

Objawy choroby hemoroidalnej:

• Świąd w okolicach odbytu.
• Krwawienia kontaktowe – szczególnie podczas wypróżniania.
• Uczucie niepełnego wypróżnienia.
• Wyczuwalne guzki w okolicach odbytu lub wrażenie przeszkody, ciała obcego w odbycie.
• Wypadanie guzków na zewnątrz odbytu.

Stopnie nasilenia choroby hemoroidalnej:

• Hemoroidy I stopnia – są niewidoczne gołym okiem. Można dostrzec je wyłącznie podczas badania anoskopem.
• Hemoroidy II stopnia – są obecne w kanale odbytu, mogą powodować objawy i są widoczne podczas badania anoskopem, a także podczas parcia (po zakończeniu defekacji cofają się do wnętrza kanału odbytu).
• Hemoroidy III stopnia – uwidaczniają się w trakcie parcia, ale zazwyczaj wracają do prawidłowej pozycji lub można odprowadzić je manualnie (palcem).
• Hemoroidy IV stopnia – znajdują się na zewnątrz kanału odbytu i nie da się ich odprowadzić do jego wnętrza.

Przyczyny choroby hemoroidalnej

Na problemy dotyczące hemoroidów wpływ mają różne czynniki – u wielu pacjentów dochodzi do nakładania się na siebie kilku przyczyn. Główne z nich to:

• Przewlekłe zaparcia i silne parcie na stolec.
• Dieta uboga w błonnik – sprzyjająca zaparciom.
• Siedzący tryb życia, mało ruchu.
• Ciąża i poród.
• Otyłość.
• Intensywny wysiłek fizyczny – typowo siłowy.

Czynniki te zwiększają ciśnienie w obrębie jamy brzusznej oraz mogą wpływać na zaburzenia odpływu krwi żylnej z okolic odbytu. Gdy krew nie może odpłynąć, gromadzi się w guzkach krwawniczych, powodując rozciąganie tkanek. Wysokie ciśnienie towarzyszące parciu, dźwiganiu lub otyłości sprzyja wypadaniu guzków na zewnątrz odbytu. Z czasem problem pogłębia się, a hemoroidy pozostają na zewnątrz, bez możliwości odprowadzenia na prawidłową pozycję.

Diagnostyka i leczenie hemoroidów

W naszym centrum medycznym otaczamy pacjentów kompleksową opieką. W przypadku podejrzenia choroby hemoroidalnej, wystarczy umówić się na konsultację proktologiczną – w jej ramach specjalista wykona badanie palpacyjne per rectum, a w razie potrzeby również anoskopię (to badanie wnętrza kanału odbytu, które pozwala na wykrycie hemoroidów lub innych schorzeń tego odcinka układu wydalniczego).

Co ważne, z badania i konsultacji mogą skorzystać pacjenci w dowolnej grupie wiekowej – ciąża nie jest przeciwwskazaniem, a niestety sama w sobie jest jednym z tych czynników, które mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia choroby hemoroidalnej u ciężarnej.

W zależności od wyniku anoskopii, pacjenci są następnie kierowani na ewentualne badania dodatkowe – na przykład labolatoryjne lub endoskopowe (u niektórych konieczna jest kolonoskopia). Jeśli podejrzenie potwierdzi się i rzeczywiście wykryte zostały hemoroidy, możemy zaproponować ich usunięcie laserem.

Kiedy hemoroidy wymagają pilnej interwencji medycznej?

• Gdy wystąpi masywne krwawienie, które trudno zatamować.

• Gdy pojawi się nagły i paraliżujący ból.

• Gdy hemoroidom towarzyszą niepokojące objawy ogólne: bladość, wysoka gorączka, dreszcze, wydzielina ropna.

Laserowe usuwanie hemoroidów

Nowoczesna metoda laserowego usuwania hemoroidów budzi zainteresowanie wielu pacjentów – pozwala ona na pozbycie się niewydolnych guzków krwawniczych bez konieczności długotrwałej rekonwalescencji i bez ryzyka uszkodzenia zwieracza, śluzówki czy też zwężenia kanału odbytu.

Laserowe leczenie choroby hemoroidalnej polega na wprowadzeniu do guzka końcówki lasera i wyemitowanie fali energii świetlnej, która zamyka poszerzone naczynie bez uszkadzania otaczających tkanek. Efektem zabiegu jest obkurczenie hemoroidów, a pacjent może wrócić do domu praktycznie od razu po zabiegu.

Inne metody leczenia hemoroidów

Choć zabiegi laserowe wyróżniają się wysoką skutecznością i niską inwazyjnością, nie u każdego mogą być wykonane. U niektórych pacjentów stosowane jest więc:

• Leczenie zachowawcze – zalecane wyłącznie w początkowych stadiach choroby. Polega na zmianie stylu życia: unikaniu wypróżnień, stosowaniu diety bogatej w błonnik, podejmowaniu aktywności fizycznej. Uzupełnieniem kuracji może być stosowanie środków miejscowych (maści i czopków, które redukują świąd i poprawiają napięcie naczyń krwionośnych).
• Gumkowanie hemoroidów – zabieg wykonywany głównie w odniesieniu do hemoroidów II i III stopnia. Procedura polega na założeniu na nasadkę guzka specjalnego pierścienia (gumki), który odpływa dopływ krwi do guzka, przez co wywoływana jest jego martwica, a po kilku dniach hemoroid odpada (w jego miejscu może powstać niewielka blizna).
• Chirurgiczne usuwanie hemoroidów – stosowane głównie do zmian IV stopnia. Procedura polega na ich wycięciu wraz z fragmentem śluzówki. Rany pozostawiane są do samodzielnego wygojenia poprzez ziarninowanie.
• Skleroterapia hemoroidów – to metoda iniekcyjna, którą stosuje się głównie w przypadku guzków I i II stopnia. W nasadę guzka aplikowany jest środek obliterujący – pod jego wpływem naczynia krwionośne w guzku ulegają zwłóknieniu i zamykają się. Guzek zmniejsza się, przestaje też krwawić.

W przypadku podejrzenia hemoroidów, nie warto odkładać wizyty u specjalisty, a gdy ich obecność zostanie potwierdzona, dobrze byłoby wdrożyć zaproponowane leczenie. Nieleczone hemoroidy mogą się bowiem pogłębiać oraz powodować komplikacje.

Możliwe powikłania nieleczonych hemoroidów:

• Zakrzepica hemoroidów – wewnątrz guzków tworzą się wówczas skrzepy, guzki stają się bolesne i konieczna jest pilna interwencja medyczna.

• Uwięźnięcie hemoroida i martwica – wypadające guzki mogą zostać mocno ściśnięte przez zwieracz, co powoduje silny ból i może prowadzić do martwicy tkanek.
• Zmiany zapalne, infekcje – obecność hemoroidów podnosi wilgotność okolic odbytu i utrudnia higienę po wypróżnieniu. Okolica staje się więc bardziej podatna na różnego typu infekcje i podrażnienia.

Do najczęstszych objawów należą: świąd, uczucie niepełnego wypróżnienia, jasnoczerwona krew na papierze toaletowym lub też wysuwające się w trakcie wypróżniania guzki. Diagnozę powinien jednak postawić specjalista – proktolog.

W początkowym stadium wystarczające może okazać się leczenie zachowawcze oraz zmiany w stylu życia. W przypadku silniejszych objawów i zaawansowanego stadium wskazane jest leczenie zabiegowe – w szczególności małoinwazyjne leczenie laserowe.

Hemoroid jest naturalnym elementem fizjologicznym kanału odbytu, więc nie może zniknąć – może za to zmniejszyć się, dzięki czemu prawdopodobnie ustąpią również objawy. Dzieje się tak zazwyczaj, gdy wyeliminujemy przyczynę problemu (np. zmiana diety pozwoli uniknąć zaparć). Jeśli jednak choroba hemoroidalna jest zaawansowana, konieczne może być leczenie.

Główne przyczyny powstawania hemoroidów to: przewlekłe zaparcia, ciąża, otyłość, poród, siedzący tryb życia i dieta uboga w błonnik.