Twoje włosy tracą gęstość? Sprawdź, czy to łysienie androgenowe

Wzmożona utrata włosów i przesunięcie ich linii to dla wielu osób poważny problem estetyczny, który ma wpływ na pewność siebie i samopoczucie. Częstą przyczyną nadmiernej utraty włosów jest łysienie androgenowe, które może dotyczyć każdego – choć statystycznie częściej problem ten występuje u mężczyzn.

Czym dokładnie jest łysienie androgenowe? Jakie są jego przyczyny i sposoby leczenia? W tym tekście omawiamy najważniejsze zagadnienia dotyczące łysienie androgenowego.

Czym jest łysienie androgenowe i jak przebiega?

Łysienie androgenowe to najczęstsza postać niebliznowaciejącego wypadania włosów. W jego przebiegu skóra głowy nie ulega bliznowaceniu, ale mieszki włosowe stopniowo tracą zdolność do wytwarzania włosów terminalnych (typowych, grubszych włosów). U podłoża problemu znajduje się przede wszystkim nadwrażliwość mieszków włosowych na androgeny – w szczególności na DHT, czyli dihydrotestosteron.

Czym jest DHT (dihydrotestosteron) i jak wpływa na mieszki włosowe?

DHT powstaje z testosteronu pod wpływem enzymu 5α-reduktazy, a następnie wiąże się z receptorami androgenowymi obecnymi w mieszku włosowym. Jeśli mieszki włosowe są na ten hormon szczególnie wrażliwe, dochodzi do ich stopniowej przebudowy, czyli miniaturyzacji.

Każdy kolejny włos odrasta wtedy cieńszy, krótszy i słabiej wybarwiony. Równocześnie skraca się anagen, czyli faza wzrostu włosa, a wydłuża telogen, faza spoczynku. Z czasem duży, aktywny mieszek zaczyna produkować włosy meszkowe, mniej widoczne i słabiej pigmentowane. Genetyka ma tu duże znaczenie, bo wpływa zarówno na aktywność 5α-reduktazy, jak i na wrażliwość receptorów androgenowych w określonych okolicach skóry głowy.

Po czym poznać łysienie androgenowe?

Wczesne rozpoznanie łysienia androgenowego i rozpoczęcie ewentualnej terapii zwiększa szansę na zatrzymanie tego procesu. Główną cechą tego typu łysienia jest powolny, ale narastający charakter problemu – nie dochodzi do nagłej i spektakularnej utraty włosów, ale stają się one coraz cieńsze, delikatniejsze i coraz bardziej się przerzedzają.

Do głównych objawów łysienia androgenowego należą:

• Cofanie linii włosów i pojawiające się zakola.
• Przerzedzenie włosów na szczycie głowy.
• Coraz słabsze pokrycie skóry na czubku głowy.
• U kobiet łysienie androgenowe często zaczyna się od poszerzającego się przedziałeku i przerzedzenia ciemieniowego.
• Wzmożone wypadanie włosów utrzymujące się miesiącami, bez wyraźnie nagłego początku.
• Odrastanie coraz cieńszych i krótszych włosów.
• Obecność włosów meszkowych – słabiej pigmentowanych.
• Wrażenie, że włosów nie ubywa gwałtownie, ale ich gęstość wyraźnie spada.

Łysienie androgenowe u mężczyzn i u kobiet

Ten sam mechanizm choroby wywołuje inny obraz kliniczny u mężczyzn i u kobiet. U mężczyzn częściej widać cofanie linii włosów i zakola, a z czasem także przerzedzenie na czubku głowy. U kobiet zwykle dominuje rozlane zmniejszenie gęstości w okolicy ciemieniowej przy zachowanej linii czołowej.

Łysienie androgenowe u dzieci i nastolatków

Łysienie androgenowe występuje u nastolatków, choć rzadziej niż u dorosłych. Obraz kliniczny może przypominać dolegliwości dorosłych pacjentów: u chłopców częściej widać cofanie linii włosów i przerzedzenie w okolicy czołowo-skroniowej, a u dziewcząt rozlane przerzedzenie w okolicy ciemieniowej i poszerzający się przedziałek.

Diagnostyka łysienia androgenowego

Rozpoznanie opiera się głównie o wywiad medyczny i badanie trychologiczne (obejmujące trichoskopię), które jest bezbolesne i nie wymaga skomplikowanych przygotowań. Podczas konsultacji pytamy pacjentów o tempo zauważonych zmian, a także o występowanie podobnych problemów w rodzinie. Trichoskopia polega natomiast na obejrzeniu skóry głowy w dużym powiększeniu, co pozwala na potwierdzenie lub wykluczenie miniaturyzacji mieszków włosowych, a także na ogólne sprawdzenie średnicy włosów czy też kondycji skóry głowy.

W zależności od wstępnego rozpoznania specjalista może zlecić również wykonanie badań dodatkowych – w szczególności:

• Badania laboratoryjne – w tym: morfologia, ferrytyna, TSH i fT4.
• Badania hormonalne – zwłaszcza u kobiet z nieregularnymi miesiączkami, trądzikiem lub hirsutyzmem (nadmiernym owłosieniem), nagłym początkiem zmian albo szybką progresją przerzedzenia, ponieważ takie symptomy mogą sugerować PCOS (zespół policystycznych jajników) lub inne schorzenia.
• Biopsję skóry głowy wraz z badaniem histopatologicznym – badanie tego typu wykonuje się głównie w przypadkach niejednoznacznych, gdy istnieje podejrzenie istnienia procesu zapalnego lub łysienia innego typu.

Jeśli więc dostrzegasz nadmierną utratę włosów, ich przerzedzenie, zwiększoną delikatność, cofanie linii włosów lub coraz szerszy przedziałek, skonsultuj się z lekarzem. Diagnostyką i leczeniem łysienia androgenowego zajmują się lekarze dermatolodzy, a w szczególności dermatolodzy-trycholodzy. Zgłaszając się do Centrum Medycznego Gunarys, pacjenci obejmowani są kompleksową opieką – od etapu diagnostyki poprzez dobór metody leczenia, jego prowadzenie i monitorowanie.

Sygnały, których nie należy bagatelizować

W diagnostyce łysienia androgenowego ważne jest ostrożne różnicowanie, bo nie każde przerzedzenie włosów oznacza właśnie ten typ łysienia. Czujność powinny wzbudzać:

• nagły początek zmian,
• szybkie narastanie wypadania,
• wyraźnie rozlane przerzedzenie bez typowego wzoru,
• ogniska całkowicie pozbawione włosów,
• współistniejące objawy hormonalne.

W takich sytuacjach bierze się pod uwagę także telogenowe wypadanie włosów, łysienie plackowate, trichotillomanię, choroby tarczycy i niedobory.

Leczenie łysienia androgenowego

Leczenie ma na celu przede wszystkim spowolnienie postępu choroby i poprawę gęstości włosów tam, gdzie mieszki nie uległy jeszcze zaawansowanej miniaturyzacji. Podstawę terapii stanowią leki o udokumentowanym działaniu, a nie pojedyncze kosmetyki czy suplementy.

W leczeniu łysienia androgenowego główną rolę odgrywają dwie substancje:

• Minoksydyl – lek do stosowania miejscowego (w formie płynu lub pianki). Zwiększa przepływ krwi w skórze głowy, dotlenia mieszki i wydłuża fazę wzrostu włosa (anagen). Minoksydyl stosowany jest zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn – często jako pierwsza linia leczenia.

• Finasteryd – lek doustny. Jego działanie polega na hamowaniu enzymu 5α-reduktazy, co blokuje przekształcanie testosteronu w destrukcyjny dla włosów DHT. Środek ten stosowany jest głównie u mężczyzn (szczególnie, gdy terapia minoksydylem nie przyniesie satysfakcjonującego efektu). U kobiet nie stanowi standardowego leczenia i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczenia bezpieczeństwa.

Terapia każdym z tych leków wymaga czasu – pierwszą ocenę efektów najlepiej przeprowadzić po 3-6 miesiącach. Warto pamiętać o tym, że łysienie androgenowe to problem o przewlekłym charakterze – przerwanie lub zakończenie terapii oznacza więc stopniowy nawrót objawów (ponowną miniaturyzację mieszków włosowych).

Kiedy potrzebny jest przeszczep włosów?

Kolejną metodą leczenia łysienia androgenowego jest przeszczep włosów – najczęściej z potylicy. Przeszczep włosów rozważa się głównie przy bardziej zaawansowanym łysieniu androgenowym, gdy ubytek jest utrwalony, a leczenie zachowawcze nie daje satysfakcjonującej poprawy.

Choć przeszczep włosów nie eliminuje przyczyny problemu, pozwala na zagęszczenie fryzury i może przynieść satysfakcjonujący rezultat na dłuższy czas. Wynika to z faktu, że do przeszczepu wykorzystywane są włosy pochodzące z potylicy, a mieszki włosowe w tej lokalizacji u wielu osób są bardziej odporne na wpływ DHT.

Zabiegi poprawiające kondycję włosów i skóry głowy

Podstawą leczenia łysienia androgenowego jest farmakoterapia. Wsparciem dla niej mogą być również zabiegi typowo pielęgnacyjne, które skupiają się na wzmacnianiu cebulek, odżywianiu i nawilżaniu skóry głowy, a także na pobudzaniu naturalnych procesów regeneracyjnych.

W Centrum Medycznym Gunarys wykonujemy:

• Mezoterapię skóry głowy – to zabieg polegający na iniekcji indywidualnie dobranego preparatu w głąb skóry głowy. Zaletą tej metody jest możliwość dopasowania składu preparatu do indywidualnych potrzeb skóry. Mezoterapia skóry głowy silnie nawilża, pobudza mikrokrążenie oraz działa rewitalizująco.

• Iniekcję osocza bogatopłytkowego na obszarze skóry głowy – osocze bogatopłytkowe to substancja pozyskiwana z krwi pacjenta. Zawiera wysokie stężenie płytek krwi, które są naturalnym czynnikiem wzrostu. Iniekcja osocza bogatopłytkowego w skórę głowy sprzyja odnowie komórkowej na tym obszarze i poprawia ukrwienie.

Zabiegi na skórę głowy można wykonywać zarówno jako wsparcie dla terapii farmakologicznych, jak i profilaktycznie – dla bieżącej poprawy kondycji skóry i włosów.