Konizacja szyjki macicy

Nazwa “konizacja” pochodzi od greckiego słowa “konos”, czyli stożek. Podczas zabiegu ginekolog wycina fragment szyjki macicy właśnie w kształcie stożka. Dlaczego akurat taki kształt? Ponieważ pozwala on usunąć zmienione chorobowo komórki razem z marginesem zdrowej tkanki, co daje najlepsze rezultaty leczenia.

Konizacja pełni podwójną funkcję:

1. Jest zabiegiem diagnostycznym – wycięty fragment trafia do laboratorium, gdzie patolog bada go pod mikroskopem i dokładnie ocenia, z jakimi zmianami mamy do czynienia.
2. Jest zabiegiem leczniczym – usuwając nieprawidłową tkankę, jednocześnie leczymy problem. W wielu przypadkach konizacja jest jedynym leczeniem, jakiego potrzebujemy.

Decyzję o wykonaniu konizacji ginekolog podejmuje na podstawie wyników badań – najczęściej cytologii i kolposkopii z biopsją. Nie każde nieprawidłowe wyniki oznaczają konieczność zabiegu, ale są sytuacje, w których konizacja jest najlepszym lub wręcz jedynym rozwiązaniem.

Główne wskazania do konizacji:

• Dysplazja średniego i wysokiego stopnia (CIN 2 i CIN 3) – to zmiany przednowotworowe, które bez leczenia mogą przekształcić się w raka. CIN, czyli śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy. Im wyższy stopień (2 lub 3), tym bardziej zaawansowane są zmiany i tym pilniejsza jest potrzeba ich usunięcia.
• HSIL w wyniku cytologii – czyli śródnabłonkowa zmiana płaskonabłonkowa wysokiego stopnia. To sygnał, że komórki szyjki macicy uległy znaczącym zmianom i wymagają dokładniejszej diagnostyki oraz leczenia.
• Nieprawidłowe wyniki kolposkopii – jeśli podczas kolposkopii ginekolog zobaczył niepokojące zmiany i pobrał wycinek do badania, a wynik potwierdził dysplazję, konizacja pozwala usunąć cały obszar zmian.
• Nawracająca infekcja HPV wysokiego ryzyka – jeśli testy na HPV wielokrotnie wykazują obecność wirusa wysokiego ryzyka onkogennego (szczególnie typów 16 i 18), a zmiany na szyjce się utrzymują lub pogłębiają, konizacja może być konieczna.
• Podejrzenie wczesnego raka (mikroinwazyjnego) – w przypadku bardzo wczesnych stadiów raka szyjki macicy (stadium IA1), konizacja może być leczeniem wystarczającym, pozwalającym zachować macicę i możliwość zajścia w ciążę.

Przed zabiegiem konieczna jest konsultacja z ginekologiem, który podejmie decyzję o konizacji. Po uzyskaniu skierowania należy pamiętać o poniższych zaleceniach.

• Unikaj współżycia przez 2-3 dni przed konizacją
• Nie stosuj tamponów – mogą drażnić szyjkę macicy
• Nie wykonuj irygacji pochwy
• W dniu zabiegu przyjdź na czczo, jeśli planowane jest znieczulenie ogólne
• dobrze jest wykonac podstawowe badania krwi jak morfologia, układ krzepnięcia - do omówienia z ginekologiem podczas wizyty kwalifikacyjnej

Przed zabiegiem należy wykonać również kilka standardowych badań zleconych przez ginekologa. Potrzebna będzie morfologia krwi oraz badanie krzepliwości. Niezbędna jest również aktualna cytologia i wynik kolposkopii – to one stanowią podstawę do podjęcia decyzji o konizacji.

Istnieją trzy główne metody wykonania konizacji:

1. Elektrokonizacja (LEEP/LLETZ) – to najczęściej stosowana obecnie metoda. Używamy cienkiej pętli elektrycznej, przez którą przepływa prąd o niskim napięciu. Pętla precyzyjnie wycina stożek tkanki, jednocześnie "przypalając" naczynia krwionośne, co minimalizuje krwawienie. Zaletą elektrokonizacji jest to, że można ją wykonać ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym lub krótkim znieczuleniu dożylnym, a po kilku godzinach obserwacji możliwy jest powrót do domu.
2. Konizacja chirurgiczna – tradycyjna metoda, w której używa się klasycznego skalpela. Zazwyczaj wymaga znieczulenia ogólnego i krótkiej hospitalizacji. Obecnie stosowana rzadziej, głównie w szczególnych przypadkach, gdy potrzebujemy pobrać większy fragment tkanki do badania histopatologicznego bez termicznego uszkodzenia brzegów.
3. Konizacja laserowa – wykorzystuje wiązkę lasera CO2 do precyzyjnego wycięcia tkanki. Metoda bardzo dokładna, ale wymaga specjalistycznego sprzętu, dlatego nie jest dostępna w każdym ośrodku.

W Centrum Medycznym Gunarys stosujemy elektrokonizację (LEEP/LLETZ) – najnowocześniejszą i najmniej inwazyjną metodę, która pozwala na szybki powrót do zdrowia.

Po podaniu znieczulenia i dezynfekcji, zabieg przebiega w kilku prostych krokach:

1. Uwidocznienie szyjki macicy – ginekolog wprowadza wziernik i stabilizuje szyjkę macicy, dokładnie jak podczas standardowego badania ginekologicznego.
2. Wycięcie stożka – za pomocą wybranej metody precyzyjnie wycinamy stożkowy fragment szyjki macicy zawierający nieprawidłową tkankę wraz z marginesem zdrowej tkanki.
3. Zaopatrzenie rany – krwawiące miejsca zabezpieczamy szwami lub koagulacją, dbając o to, by kanał szyjki macicy pozostał drożny.
4. Łyżeczkowanie kanału – pobieramy dodatkowy materiał z wnętrza szyjki macicy, ponieważ zmiany mogą sięgać głębiej.

Cała procedura zajmuje od 10 do 30 minut.

W pierwszych godzinach po zabiegu często występują lekkie bóle podbrzusza, podobne do skurczów menstruacyjnych. Jest to całkowicie normalne. W razie potrzeby można przyjąć standardowy lek przeciwbólowy (paracetamol lub ibuprofen), jednak zawsze warto skonsultować to z lekarzem. Niekiedy pojawia się także niewielkie krwawienie lub plamienie oraz śluzowa wydzielina, czasem podbarwiona krwią. Jest to naturalny efekt procesu gojenia się rany.

Przez 3–4 tygodnie po zabiegu należy bezwzględnie unikać:

• Współżycia seksualnego – przez minimum 4–6 tygodni lub do momentu potwierdzenia przez lekarza pełnego wygojenia szyjki macicy.
• Wysiłku fizycznego oraz dźwigania – niewskazane jest podnoszenie przedmiotów cięższych niż 2–3 kg. Należy unikać intensywnych ćwiczeń fizycznych, biegania oraz treningów siłowych.
• Kąpieli w wannie, basenie oraz jacuzzi – dozwolone są wyłącznie krótkie prysznice; gorące kąpiele i pływanie są przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko zakażenia.
• Stosowania tamponów – zaleca się używanie wyłącznie podpasek higienicznych.
• Irygacji pochwy – proces gojenia powinien przebiegać w sposób naturalny, bez ingerencji.