Antykoncepcja dla kobiet - kryteria wyboru. Rozmowa z naszymi ginekologami.

24 / 03 / 2022
Joanna Gunarys
antykoncepcja_Centrum Medyczne Gunarys Gdansk

Kobiety stosowały metody antykoncepcyjne już od czasów starożytnych, choć oczywiście ich skuteczność nie była wówczas wysoka, zaś niektóre sposoby wydają się dziwne, jak choćby połówki cytryn. Przez długi czas tematyka antykoncepcyjna wiązała się bardziej z magią niż z wiedzą medyczną. Z tego powodu jeszcze do XIX wieku funkcjonowały zalecenia, których obecnie nikt nie potraktowałby poważnie: amulety, palenie świec, wykonywanie rytualnych czynności. Ostatnie sto lat historii medycyny wiąże się z ogromnym postępem w praktycznie każdej gałęzi powyższej nauki. Dzięki temu współczesna antykoncepcja dla kobiet jest nie tylko ogólnodostępna, ale przede wszystkim skuteczna, gdyż bazuje na rzetelnej podstawie i badaniach naukowych.


Skuteczność metod antykoncepcji


W 1932 roku amerykański biolog Raymond Pearl opracował pierwszą technikę mierzenia skuteczności antykoncepcji, nazywanej od jego nazwiska wskaźnikiem Pearla. Bazowała ona na analizie wystąpienia niechcianych ciąż u setki kobiet, które przez rok stosowały daną metodę. Współcześnie wskaźnik podaje się w procentach. Za najlepsze rozwiązania, o skuteczności sięgającej powyżej 99% uważa się: implant hormonalny, wkładkę domaciczną, tabletki i plastry dwuskładnikowe. Warto pamiętać, że w analizie powyższych danych należy uwzględnić również czynnik błędu, który wpływa na osłabienie efektywności. W praktyce oznacza to, że dana metoda może nie zapobiec ciąży, jeśli nie zostanie właściwie zastosowana. Przykładowo: nieregularne zażywanie tabletek dwuskładnikowych może nie uchronić kobiety przed ciążą, choć sama metoda jest bardzo skuteczna.


Metody antykoncepcji dla kobiet


Wyróżnia się cztery typy antykoncepcji dla kobiet:

  • Hormonalne (tabletki jednoskładnikowe, tabletki dwuskładnikowe, plastry, implanty, zastrzyki) – nie dopuszczają do owulacji.
  • Mechaniczne (kapturki naszyjkowe, błony, wkładki domaciczne) – tworzą „barierę” dla plemników.
  • Chemiczne (żele, globulki, kremy i gąbki) – bazują na środkach plemnikobójczych.
  • Naturalne (metoda termiczna, komputery cyklu, metoda Billingsów, metoda objawowo-termiczna) – polegają na ustalaniu dni płodnych na podstawie zmian temperatury ciała i obserwacji śluzu.

 

Antykoncepcja postkoitalna


Jeśli stosowana metoda zawiedzie lub w przypadku współżycia bez zabezpieczenia, warto skorzystać z antykoncepcji postkoitalnej, zwanej również „awaryjną” lub „tabletką po”. Pozwala ona uniknąć ciąży dzięki opóźnieniu owulacji, uniemożliwieniu zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej oraz jednoczesnej zmianie struktury śluzu, co utrudnia zapłodnienie. Skuteczność sięga blisko 100%, o ile zostanie przyjęta nie później niż 24 godziny po stosunku. Teoretycznie z antykoncepcji awaryjnej można skorzystać do 5 dni po stosunku, ale należy pamiętać, że po 72 godzinach jej skuteczność w znaczący sposób spada. Lekarze zalecają, aby antykoncepcja „dzień po” była stosowana w sytuacjach wyjątkowych, ponieważ może ona rozregulować cykl miesiączkowy.

 

Wybór odpowiedniej metody


Najlepszym doradcą kobiety będzie zawsze jej lekarz ginekolog. Należy pamiętać, że w wyborze metody kluczowym czynnikiem jest skuteczność. Trzeba również uwzględnić indywidualne kwestie zdrowotne, które mają na nie wpływ. Metody naturalne nie sprawdzą się u kobiet o nieregularnych cyklach miesiączkowych i są obarczone wysokim ryzykiem w przypadku czynników stresowych.

Niektóre metody antykoncepcyjne mogą wywoływać reakcje alergiczne, na przykład: kapturki naszyjkowe, środki plemnikobójcze, plastry (w miejscu naklejenia). Kobietom, które często przechodzą infekcje moczowo-płciowe z zasady nie zaleca się środków podnoszących ryzyko ich wystąpienia. Dotyczy to głównie metod chemicznych i wkładki wewnątrzmacicznej. Kapturki naszyjkowe mogą nie sprawdzić się u niektórych kobiet z uwagi na specyficzną budowę anatomiczną. Podobnie jak krążki dopochwowe, które w pewnych przypadkach wywołują dyskomfort lub wręcz ból, uniemożliwiający współżycie.

Tabletki antykoncepcyjne, będące jedną z najpopularniejszych i najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży, mogą, choć oczywiście nie muszą wywoływać zmiany nastroju, apetytu, bóle piersi lub spadek libido. O tego typu działaniach niepożądanych należy bezzwłocznie poinformować lekarza. Zmiana tabletek w wielu przypadkach pozwala rozwiązać powyższe problemy. Warto jednak zauważyć, że ta metoda antykoncepcyjna nie powinna być stosowana przez kobiety cierpiących na cukrzycę i choroby kardiologiczne oraz u pacjentek z wysokim ryzykiem zakrzepicy żylnej. Niektóre z działań niepożądanych, charakterystycznych dla tabletek mogą pojawiać się również w przypadku plastrów antykoncepcyjnych.
Z powyższych przyczyn zdecydowanie odradza się kobietom samodzielne dopasowywanie metody antykoncepcyjnej. Ginekolodzy zrobią to profesjonalnie, uwzględniając indywidualne potrzeby pacjentki, jej wiek, budowę anatomiczną i ogólny stan zdrowotny.

 

Najczęściej stosowane rozwiązania

W krajach zachodnich najczęściej wybieraną przez kobiety metodą jest antykoncepcja hormonalna. Tabletki często łączone są z prezerwatywami, stosowanymi przez partnera, nie tylko w celu zapobiegania ciąży, ale również w celu ochrony przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. W Polsce odsetek kobiet przyjmujących tabletki antykoncepcyjne jest niższy (wynosi około 16% wszystkich pań, które pragną uniknąć niepożądanej ciąży). Relatywnie wysoki odsetek Polek (około 15%) decyduje się na metody naturalne, związane z pomiarami temperatury i obserwacją śluzu, których skuteczność nie należy do wysokich. Choć skala edukacji seksualnej w Polsce zwiększyła się w ostatnich latach, na tle innych krajów europejskich Polki wciąż zbyt mało wiedzą o metodach zapobiegania ciąży. Z danych Contraception Atlas wynika, że w kwestii dostępu do antykoncepcji Polska plasuje się na końcu europejskiej listy. Jest również jednym z niewielu, w których zastosowanie antykoncepcji postkoitalnej wymaga recepty przepisanej przez lekarza, a niektóre środki są dostępne praktycznie wyłącznie w sprzedaży internetowej z innych krajów.

 

Chcesz porozmawiać o antykoncepcji i umówić się na wizytę do jednego z naszych wspaniałych lekarzy? Poznaj ich bliżej:

Adrianna Klonowska-Kępka - Specjalistka Położnictwa i Ginekologii >>
Katarzyna Bukato - Rezydentka Położnictwa i Ginekologii >>
Kamil Cichy - Specjalista Położnictwa i Ginekologii >>
Jakub Chmielewski - Rezydent Położnictwa i Ginekologii >>
Maria Walkiewicz - Specjalistka Położnictwa i Ginekologii >>
Agata Wieczorek - Rezydentka Położnictwa i Ginekologii >>


Umów się już teraz na wizytę: Portal Znany Lekarz >>

Zobacz również
Obalamy mity proktologia to nie wstyd!
15 / 11 / 2021

Obalamy mity: proktologia to nie wstyd!

Czytaj więcej
Gunarys_ginekologia eststyczna
09 / 12 / 2021

Ginekologia estetyczna? Nie ma się czego wstydzić

Czytaj więcej
Toksyna_Centrum Medyczne Gunarys_gdansk
19 / 05 / 2022

Korekta zmarszczek mimicznych – obalamy mity

Czytaj więcej
Osocze_bogatoplytkowe_Centrum Medyczne Gunarys_Gdansk
02 / 05 / 2022

Osocze bogatopłytkowe — fakty i mity

Czytaj więcej
Centrum_Medyczne_Gunarys_jak_pozbyc_sie_zmarszczek
12 / 12 / 2021

Step by step. Jak prawidłowo zadbać o twarz, aby mieć jak najmniej zmarszczek?

Czytaj więcej
Guanrys_rak szyjki macicy
28 / 12 / 2021

Profilaktyka raka szyjki macicy

Czytaj więcej
Na czym polega liposukcja podbródka
31 / 03 / 2021

Na czym polega liposukcja podbródka?

Czytaj więcej
Co to jest kwas hialuronowy i do jakich zabiegów się go stosuje
31 / 03 / 2021

Co to jest kwas hialuronowy i do jakich zabiegów się go stosuje?

Czytaj więcej

Centrum Medyczne Gunarys

Al. gen. J. Hallera 134/231, Gdańsk

Napisz do nas

recepcja@gunarys.pl

Umów się na wizytę

+48 798 090 748